Τέλος, ίσως θάπρεπε να μην είμαστε τόσο αυστηροί με τα blog και τα φόρουμ, διότι η σημερινή Βουλή της Ελλάδας (όπως κι εκείνες άλλων χωρών) μοιάζει, σε σύγκριση με ένα δημοκρατικό χώρο ψηφιακού διαλόγου, σαν… συνάθροιση άναρθρων χιμπατζήδων!

Τώρα… στα φόρουμ και στα blog μπορεί κάλλιστα να γίνει και _πραγματικά_ δημοκρατική συζήτηση, αν εκπληρώνουν κάποιες απλές προϋποθέσεις (π.χ. σεβασμός της διαφορετικής άποψης, χρήση ορθού λόγου αντί λάσπης ή σοφιστειας, κλπ)… οι οποίες -όμως- είναι πολύ συχνά αντανακλάσεις _ανθρώπινων_ ικανοτήτων, που έχουν τα μέλη και οι διαχειριστές των χώρων αυτών. Ωστόσο, υπάρχουν και άλλες, πιο τεχνικές προϋποθέσεις. Π.χ. μία βασική λειτουργία που _πρέπει_ να αποκτήσουν οι χώροι ψηφιακού διαλόγου (αλλά σήμερα ΔΕΝ έχουν, συνήθως)… είναι και η (άριστα οργανωμένη) χρήση ψηφοφοριών. – Όχι απλών “polls” (στα οποία μπορεί να μπει ο καθένας) αλλά _υπεύθυνων_ ψηφοφοριών, όπου κάθε (μόνιμο) μέλος έχει _μία και μοναδική ψήφο_ (για κάθε θέμα).

Παρομοίως, σε πιο “μακρο-” επίπεδο, πρέπει τα blog να σχηματίσουν συλλογικότητες, μέσα στις οποίες να έχει κάθε μέλος τους δικαίωμα μίας ψήφου (ιδανικά ορατής και προς τα έξω) για κάθε σημαντικό ζήτημα.

Από κει και πέρα, το αν η υπόλοιπη κοινωνία (εκτός διαδικτύου ή χωρίς blog, κλπ.) δεν συμμετέχει, είναι μεν σοβαρό ελάττωμα, που οδηγεί και σε ελλείμματα δημοκρατίας, κλπ. …αλλά δεν είναι κάτι για το οποίο φταίνε τα ΙΔΙΑ τα blog / forum και τα μέλη τους. Φταίει ο καπιταλισμός (αν θέλετε) ή -ξέρω γω- η φτώχεια, αλλά δεν φταίμε εμείς που συμμετέχουμε σε blog / φόρουμ (και θέλουμε να τα δούμε να λειτουργούν πιο δημοκρατικά).

Θα μπορούσα να γράψω “σεντόνια” για το θέμα, γιατί (μετά από πολλά χρόνια) ανακάλυψα στον ψηφιακό διάλογο ένα σωρό πράματα, που ήταν αδιανόητα πριν ασχοληθώ. Με ενοχλούν “λουδίτικες” απόψεις που συναντάει κανείς συχνά (δεν αναφέρομαι στο παρόν _σοβαρό_ άρθρο) και δείχνουν μόνο την άγνοια των συγγραφέων τους για το διαδίκτυο (παρά τις άλλες γνώσεις τους, κλπ).

Το πιο εκπληκτικό είναι ότι τα blog και τα forum αποκαλύπτουν, με το δικό τους τρόπο, το έλλειμμα δημοκρατικότητας των ΑΝΘΡΩΠΩΝ πολύ περισσότερο από το έλλειμμα (αυτών) των μέσων!
Μην πυροβολείτε τα αθώα μέσα (δεν φταίει το πιάνο όταν ένας πιτσιρικάς βαράει τα λάθος πλήκτρα).

Ίσως να οφείλεται στη μικρή μου ακόμα εμπειρία, πιστεύω όμως(ίσως απλά θέλω να …)πως τα πράγματα δεν είναι τόσο απογοητευτικά. Αυτό επιγραμματικά το στηρίζω στο ότι η Τάξη ενυπάρχει στο Χάος και άρα οι νομοτελειακές διαδικασίες που καθορίζουν κάθε φορά τη εξέλιξη ενός πεδίου, δεν μπορούν να περιγραφούν με ακρίβεια πόσο μάλλον να οδηγηθούν ντετερμινιστικά σε αυτό που εμείς (ή οι όποιοι εμείς) θέλουμε να έχουμε ως αποτέλεσμα. Θέλω να πω πως αυτό που καθορίζει την “αξία” και τη δυναμική μιας λειτουργίας δεν είναι αυτή καθεαυτή η πρόθεση ή η εμπειρία ατόμων αλλά αυτή καθεαυτή η Λειτουργία ως “αυτόνομη” οντότητα.
Όλοι κουβαλάμε τη πίκρα συμμετοχικών διαδικασιών οι οποίες, ως ένα βαθμό, μας “πρόδωσαν”. Είναι σημαντικό όμως να καταφέρνουμε να αποστασιοποιηθούμε λίγο από αυτήν προκειμένου να διακρίνουμε το πραγματικά σημαντικό: το “ιστορικό γεγονός” αν μου επιτρέπεις την έκφραση. Κι αυτό είναι, πως γίνονται προσπάθειες προς αυτή τη κατεύθυνση. Στρεβλές, αδόκιμες, αποτυχημένες σε ένα πρώτο επίπεδο ανάγνωσης, αλλά υπαρκτές και δυναμικές. Μέσα από το Χάος θα προκύψει η Τάξη νομοτελειακά.

Ως ιδιοκτήτρια ενός forum εξάλλου, αναρωτιέμαι ακόμα το πως θα υποστηρίξω το όραμα της συμμετοχικής δημοκρατίας μέσα από μια αναγκαστική, πυραμιδοειδή οργανωτική δομή που διατηρώ στο κύτταρο της προσωπικής μου “πειραματικής έρευνας”.

Το πρόβλημα είναι προφανές. Αντί να φτιάξουμε τα εργαλεία που χρειαζόμαστε για την επίτευξη ενός σκοπού (έστω περισσότερο συμμετοχική δημοκρατία), προσπαθούμε να βρούμε πιθανές χρήσεις σε υπάρχοντα εργαλεία που χτίστηκαν για άσχετους σκοπούς.
Έτσι αναβαπτίζονται wikis, blogs και forums (και ο όποιος συνδυασμός των ανωτέρω…) σε eDemocracy, χωρίς να εξετάζει αν ο τρόπος λειτουργίας τους και η αρχιτεκτονική τους σέβεται τους σκοπούς που καλούνται να εξυπηρετήσουν … δηλαδή την δημοκρατία.
Για τον λόγο αυτό, η χρήση τους (εφ’ όσον δεν έχουν δημιουργηθεί ακόμα τα καθεαυτά εργαλεία της Ηλεκτρονικής Δημοκρατίας) πρέπει να γίνεται στο πλαίσιο μίας πολύ συγκεκριμένης και αυστηρής μεθοδολογίας που αποσκοπεί στην επίλυση του σύγχρονου προβλήματος δημοκρατίας (έστω δημοκρατικού ελλείμματος / συμμετοχικού ελλείμματος κλπ). Η μεθοδολογία αυτή θα διασφαλίσει τελικά ότι τα εργαλεία αυτά θα χρησιμοποιηθούν με τρόπο θετικό προς την επίλυση του προβλήματος.
Η απλή και μόνο προσθήκη ενός blog, forum, wiki η οποιασδήποτε τεχνολογικής λύσης σε μία πολιτική διαδικασία δεν την αναβαθμίζει αυτομάτως σε ποιο δημοκρατική … eDemocracy is about Democracy!!
Καμιά φορά μάλιστα μπορεί να παράγει και αντίστροφα αποτελέσματα. Μπορεί πχ. να δώσει ακόμα και άλλοθι για την εφαρμογή κακής η και αντιδημοκρατικής πολιτικής, δεδομένης της σύμφωνης γνώμης μίας μειοψηφίας πολιτών μέσα σε κάποιο φόρουμ, σε μία διαδικασία που αναβαπτίζεται ανοιχτός διάλογος και διαβούλευση με τον λαό!
Το έχουμε δει να γίνεται και στην Ευρώπη και στην Ελλάδα …
Η προοπτική είναι τεράστια. Απλά χρειάζεται να μπουν οι σωστές επιστημονικές, κοινωνικές και πολιτικές βάσεις και προϋποθέσεις για να ευδοκιμήσει, και να αποδώσει ως καταλύτης για περισσότερη και καλύτερη δημοκρατία.