Ο λόγος της διαφοράς μας – 3
Τελευταίο καταφύγιο μιας ανύπαρκτης κυβέρνησης: δεν υπάρχουν διαφορές στο πρόγραμμά σας σε σχέση με το δικό μας, «Δεξιά» και «Αριστερά» σήμερα (αυτοί είναι που βάζουν τα εισαγωγικά) λένε τα ίδια και κάνουν τα ίδια.
Χρειάζεται περισσό θράσος (κι αυτή είναι η πρώτη μεγάλη διαφορά που χωρίζει το λόγο του ΠΑΣΟΚ από την εικονική πραγματικότητα της Νέας Δημοκρατίας) για να τα ισχυριστεί κανείς αυτά ακριβώς κατά την εκλογική αναμέτρηση στην οποία το ΠΑΣΟΚ έχει το πιο συγκροτημένο, ανανεωμένο και ιδεολογικά σαφές πρόγραμμα της ιστορίας του. Και που η Νέα Δημοκρατία απαξιώνει με το κυβερνητικό έργο και την προεκλογική πράξη της την ίδια την έννοια του προγράμματος.
Όχι, λοιπόν, δεν το ίδιο πράγμα να έχεις δουλέψει επί έξι μήνες και να βγάζεις ένα χρόνο πριν από τις εκλογές ένα αναλυτικό πρόγραμμα-δέσμευση 120 σελίδων με το να εμφανίζεσαι στις πρόωρες εκλογές που εσύ προκάλεσες χωρίς καν σκελετό προγράμματος, ισχυριζόμενος πως το πρόγραμμα των προηγούμενων εκλογών, από το οποίο τίποτα δεν τήρησες, ήταν οκταετούς και όχι τετραετούς ορίζοντα. Το κόλπο θυμίζει την αστεία δικαιολογία για τη διάλυση της Βουλής: όπως εκεί η αδυναμία εκπόνησης προϋπολογισμού από πολιτική αποτυχία βαφτίστηκε εθνικός λόγος, έτσι κι εδώ η ανυπαρξία δουλειάς και ιδεών γίνεται προσπάθεια να ντυθεί το μανδύα της (κενής) συνέχειας.
Όχι δεν μοιάζει σε τίποτα το πρόγραμμα του ΠΑΣΟΚ από το μη-πρόγραμμα, ή έστω τη μη-διακυβέρνηση, της Νέας Δημοκρατίας. Στην πραγματικότητα δεν μοιάζει και με κανένα ως τώρα πρόγραμμα του ΠΑΣΟΚ. Η κεντρική του διαπίστωση (ο κόσμος αλλάζει και οι σοσιαλιστές οφείλουν να επηρεάσουν, και όχι να εμποδίσουν, τις αλλαγές), η πολιτική του στόχευση (μια εξανθρωπισμένη παγκοσμιοποίηση σε διεθνές και εθνικό επίπεδο), η βασική μέθοδος (κατανομή προτάσεων και επιλογών σε τομείς της «καθημερινότητας» του πολίτη και όχι κατά Υπουργεία ή τομείς κυβερνητικής πολιτικής), η προτεραιότητα-βάθρο όλων των προτεινόμενων μέτρων (η Παιδεία και η Γνώση), ακόμα και η ίδια η σύλληψη του σοσιαλισμού από ένα κόμμα εξουσίας στις αρχές του 21ου αιώνα (σοσιαλισμός ίσον αναδιανομή), είναι όλα καινούργια και φρέσκα.
Όχι δεν μπορεί να λέγεται ιδεολογικά ουδέτερο ένα προγραμματικό-ιδεολογικό κείμενο που εισάγει πέρα από κάθε αμφιβολία το ΠΑΣΟΚ στη σύγχρονη σοσιαλδημοκρατία. Ο τρόπος άσκησης της πολιτικής δεν είναι διακριτός από τις επιλογές της (γι’ αυτό και οι αρχές της διαφάνειας, της αξιοκρατίας, της αξιοπιστίας διαπνέουν όλες τις δράσεις και συγκεκριμενοποιούνται σε οριζόντια μέτρα, όπως η δημοσίευση όλων των αποφάσεων της εξουσίας στο Διαδίκτυο, η σύνδεση του μισθού με την επίδοση, η κατάργηση των εξαιρετικών διαδικασιών προσλήψεων, προμηθειών κλπ), η αποτελεσματικότητα νοείται σε επίπεδο παραγωγής έργου και όχι δήθεν «ιδεολογικού» χρώματος (προοδευτικά είναι τα μέτρα που βελτιώνουν τους θεσμούς και τη ζωή των πολλών), οι αποφάσεις περνούν μέσα από την αναζήτηση της ευρύτερης κοινωνικής συμφωνίας αλλά δεν σταματούν μπροστά στις ρήξεις (και υπάρχουν πολλές τέτοιες στο πρόγραμμα, από τον δεύτερο «Καποδίστρια» ως την ψήφο στους μετανάστες και από την ανατροπή της σχέσης δημόσιας και ιδιωτικής περίθαλψης ως την ποιοτική μετατόπιση του φορολογικού συστήματος).
Όχι και δεν τόλμησε το ΠΑΣΟΚ όταν έβαλε μετρήσιμους στόχους για την Παιδεία (5% του ΑΕΠ και ένα δις παραπάνω στον προϋπολογισμό του πρώτου έτους), για το περιβάλλον (η Ελλάδα «Πράσινη Χώρα» ως το 2020, μείωση των εκπομπών στο μισό ως το 2011, μετατροπή των ΧΥΤΑ σε ΧΥΤΥ στην πρώτη κυβερνητική θητεία, ενιαίος φορέας δασών –κι αυτό το είπε το ΠΑΣΟΚ πριν καούν τα δάση), για την Υγεία (δημοτικά κέντρα παντού, ανοιχτά 24 ώρες το 24ωρο, 365 ημέρες το χρόνο).
Όχι και ίδια πολιτική αντίληψη όταν όλα τα μέτρα έχουν αναπτυξιακό προσανατολισμό, από τη μάχη κατά της φτώχειας μέσω ενός συντονισμένου εθνικού σχεδίου, ως την καταπολέμηση της ανεργίας όχι με επιδόματα αλλά με ευκαιρίες, από την ανασυγκρότηση της υπαίθρου (και των πυρόπληκτων περιοχών) όχι μέσα από την ελεημοσύνη αλλά μέσα από το χτίσιμο νέων συνθηκών ζωής.
Δεν είμαστε ίδιοι, δεν λέμε τα ίδια, δεν κάναμε και δεν θα κάνουμε τα ίδια. Άλλο αν δεν το αναδείξαμε όσο πρέπει στο κοινωνικό σώμα. Η πραγματική δοκιμασία της διαφοράς μας αρχίζει στις 17 Σεπτεμβρίου.