Το αναδιανεμητικό στοίχημα της δίκαιης κοινωνίας, καθετοποιημένο στο πρόγραμμα του ΠΑΣΟΚ
Η σοσιαλιστική παράταξη στην Ελλάδα, πιστή στη παράδοση της Schlagwort (συνθηματικού στοιχήματος σε ελεύθερη απόδοση), μετά την Αλλαγή, τον Εκσυγχρονισμό και την Συμμετοχική Δημοκρατία, προβάλλει ρεαλιστικά και υπεύθυνα, σε αντίθεση με τις διαχρονικά αναπαραγόμενες γενικολογίες και τις λαϊκίστικες αοριστίες των συντηρητικών παρατάξεων, το στοίχημα της Δίκαιης Κοινωνίας.
Πως όμως συμπυκνώνεται, κοινωνιολογικά (πάντοτε είχαν μια έμφυτη τάση και ήταν καλοί κοινωνιολόγοι οι Παπανδρέου. Θυμίζω ο “Γέρος της Δημοκρατίας” Κοινωνιολογία Δικαίου στο Βερολίνο, Ο Ανδρέας, Κοινωνιολογική προσέγγιση της Οικονομίας στην Αμερική και ο Γεώργιος Κοινωνιολογία της Ανάπτυξης σε μεταπτυχιακό στο LSE), πολιτικά, οικονομικά και νομικά το στοίχημα της Δίκαιης Κοινωνίας;
Αναδιανομή σημαίνει πραγματική σύγκληση στο επίπεδο διαβίωσης των κοινωνικών τάξεων ,άμβλυνση των κοινωνικών ανισοτήτων. Με πυξίδα το κοινωνικό κράτος, ισχυροποιείται ένας κεντρικός και κάθετος προγραμματισμός για την κοινωνία με απώτερο σκοπό να “φιλτραριστούν”" και στο μετρό του δυνατού να εξισορροπηθούν οι αδικίες, που ανακύπτουν σε μια ταξική κοινωνία, αδικίες που “αναζωπυρώνονται” όσο επικρατεί άκριτα ένα μοντέλο κρατικής διοίκησης το όποιο απλά ανοίγει τους δρόμους σε κάθε νεοφιλελεύθερη πρόκληση.
Το φορολογικό σύστημα, η λειτουργία των μικρών και μεγάλων αγορών, η αγοραστική αξία των μισθών, δεν αυτορυθμίζονται σε όφελος του καταναλωτή, του συνταξιούχου, του μισθωτού και του μικρομεσαίου επιχειρηματία. Τα δομικά στοιχειά του καπιταλισμού, εύλογα γερνούν τη ζυγαριά υπέρ των ολίγων. Εκεί ακριβώς μια υπεύθυνη σοσιαλιστική παράταξη, παρεμβαίνει υπεύθυνα με ένα κεντρικό, καθετοποιημένο σε όλες τις παραμέτρους που ρυθμίζουν την κοινωνική ευημερία, σχέδιο, έτσι ώστε να θεσπίσει ένα δίκαιο αντίβαρο, που αντισταθμίζει τις συνέπειες από τις αναδυόμενες ανισότητες.
Ενδεικτικά αναφέρω στο πρόγραμμα του ΠΑΣΟΚ την προάσπιση της καταρχήν δημόσιας δωρεάν παιδείας, την πρόσβαση στη κοινωνία της γνώσης, την πράσινη και
βιώσιμη ανάπτυξη, την επένδυση στον άνθρωπο, την καθιέρωση ενιαίας, τιμαριθμοποιημένης φορολογικής κλίμακας, τον έλεγχο οριζοντίων και κάθετων εναρμονισμένων πρακτικών, ιδίως αναφορικά στη διαμόρφωση των τιμών (καρτέλ).
Τα παραπάνω αποτελούν ισχυρά εργαλεία κρατικής παρέμβασης υπέρ μια δίκαιης αναδιανομής, η εφαρμογή των όποιων προϋποθέτει μια άτυπη κοινωνική συμμαχία και ένα κεντρικό, συλλογικό, ρυθμιστικό στοίχημα.
Δεν ξέρω, εάν πραγματικά ο σοσιαλιστικός Τρίτος Δρόμος, απέτυχε ή όχι, γνωρίζω πάντως ότι υπάρχει άλλος Δρόμος, γεμάτος με κοινωνικές ευαισθησίες, πολιτική υπευθυνότητα και οραματικές υπερβάσεις. Το εναλλακτικό ευρωπαϊκό όνειρο και στοίχημα δεν κερδίζεται ούτε ισχυροποιείται από μόνο του. Χρειάζονται παρεμβάσεις, σχεδιασμοί και πίστη στο γεγονός ότι δεν είμαστε όλοι ίδιοι και δεν πρεσβεύουμε όλοι τα ίδια πανανθρώπινα ιδανικά.