Ποιος δικαιούται να αναλάβει τα ηνία αυτού του τόπου και να τον οδηγήσει στο σύγχρονο διεθνές και ανταγωνιστικό περιβάλλον. Χωρίς φοβίες και μίζερα σύνδρομα ή αντιλήψεις, με σοβαρότητα και σχέδιο, με όραμα και στιβαρό λόγο, χωρίς φλερτ με τον απομονωτισμό, χωρίς κενολογίες και λεκτικούς ακροβατισμούς, χωρίς -εκ των προτέρων χαμένων- «ανένδοτους» αγώνες εναντίον φανταστικών εχθρών. Η χώρα θέλει, μπορεί και πρέπει να ανήκει στη χωρία των προηγμένων (με κάθε έννοια) κρατών, ως ισότιμο μέλος και όχι ως απλός παρατηρητής ή ακόμα και επαίτης. Οφείλει να συμμετέχει ενεργά, να διαβουλεύεται σε όλα τα υπάρχοντα forα (ίσως να δημιουργεί και νέα), να καταθέτει ολοκληρωμένες προτάσεις, να δημιουργεί συμμαχίες και να προωθεί τα συμφέροντά της, με βάση προτεραιότητες και σχέδιο. Σχέδιο για την κοινωνία, σχέδιο για το φυσικό περιβάλλον, σχέδιο για τον κόσμο που θα ζήσουμε εμείς και τα παιδιά μας.

Το ξεχνάμε ίσως αλλά η Ελλάδα υπήρξε μια τέτοια χώρα και μάλιστα πρόσφατα. Με παρουσία, συμμετοχή και τελικά διεθνή αναγνώριση και κύρος. Αυτά για πολλούς και γνωστούς λόγους, σε μεγάλο βαθμό περιορίστηκαν τα τελευταία χρόνια. Επανήλθαν παλιές λογικές που μας περιθωριοποίησαν στην Ευρώπη (μια Ευρώπη που μέχρι και επιβουλεύτηκε, απέξω και ως ξένο και ακατανόητο στη λειτουργία του σώμα) το Σύνταγμά μας (βλ βασικό μέτοχο) και μας έβαλαν πάλι στη θέση του ουραγού.

Το ποια Ελλάδα θέλουμε, σε όλα τα επίπεδα, από τη διεθνή παρουσία μέχρι την κοινωνική ασφάλεια και την αισθητική της πολιτικής, είναι μια δική μας υπόθεση. Όπως –και σε αυτό θέλω να δώσω έμφαση- δική μας υπόθεση, πέρα από τα κόμματα, είναι και το ποια πρόσωπα θα μας εκπροσωπήσουν στο Κοινοβούλια. Σε αυτή, τη σχεδόν μαγική, στιγμή που θα είμαστε «ενώπιος ενωπίω» με την κάλπη και με τον εαυτό μας, ας ασκήσουμε ένα από τα ύψιστα χαρακτηριστικά του πολίτη, αυτό της κριτικής ικανότητας και της διάκρισης. Ας σταθμίσουμε αντικειμενικά προσόντα, προσφορά και κοινωνική παρουσία, προσωπικό ήθος. Ας προσπαθήσουμε να σταθούμε αντικειμενικά απέναντι στα πρόσωπα, που με γενναίο τρόπο μην το ξεχνάμε, εκτίθενται και ζητούν τη στήριξή μας και ας προσπαθήσουμε να μείνουμε ανεπηρέαστοι από τα όποια χαρακτηριστικά αναγνωρισιμότητας ή «λαμπερότητας» και ας κρίνουμε αντικειμενικά. Με αυτό φυσικά δεν υπονοώ πως ανάμεσα στους διάφορους «λαμπερούς» δεν υπάρχουν όντως πολύτιμα πετράδια, απλώς λέω πως το γεγονός της όποιας τους διασημότητας ή προβολής δεν τους καθιστά αυτόματα και τέτοια. Χρειάζεται απλώς να ασκήσουμε την κριτική μας ικανότητα, ακόμα και ως πράξη αντίστασης και σεβασμού στον ίδιο μας τον εαυτό, που υποτιμάται πολλές φορές.

Για να είμαστε τελικά ήσυχοι με τη συνείδησή μας, να έχουμε επιτελέσει το χρέος μας προς την Πολιτεία και τη Δημοκρατία και να έχουμε την ευθύνη για το τι θα ακολουθήσει την επόμενη ημέρα. Γιατί σε κάθε περίπτωση, εμείς έχουμε την ευθύνη για αυτούς που μας διοικούν, εμείς τους παρέχουμε την εξουσία και την εντολή για να κάνουν αυτά που υποσχέθηκαν και εμείς τους κρίνουμε μετά, σταθμίζοντας λόγια και έργα. Ας σταθούμε λοιπόν στο ύψος των περιστάσεων και ας κάνουμε την ορθότερη επιλογή για τον τόπο, επιλέγοντας αυτούς που καλύτερα μπορούν να τον οδηγήσουν ανάμεσα στις ποικιλόμορφες σύγχρονες συμπληγάδες. Όπως έλεγαν και οι παλαιότεροι, καλή (και συνειδητή προσθέτω) ψήφο!

Με αυτό τον τρόπο το κοινό εθίζεται να αγαπά την ψευδαίσθηση της «έγκυρης ενημέρωσης», την ψευδαίσθηση με άλλα λόγια της γνώσης της Αλήθειας.   

Ως εκ τούτου η πολιτική μετατρέπεται σε θέαμα ενώ βασικό συστατικό της δεν φαίνεται να είναι η ουσία της αλλά η πληροφορία που λαμβάνουμε γι’ αυτή. Η πληροφορία που λαμβάνουμε για την πολιτική ή τον τρόπο με τον οποίο ασκείται καθώς και η Ερμηνεία της εν λόγω πληροφορίας που μας οδηγεί στην Αλήθεια και την Διαφάνεια, ειδάλλως στο Ψεύδος και την Διαπλοκή.

Στο πλαίσιο αυτό η βιομηχανία των δημοσκοπήσεων ή αλλιώς των  «ανθρωπομετρήσεων» μας παρέχει στοιχεία «ορθολογικής Ερμηνείας» μέσω έγκυρων επιστημονικών μεθοδολογικών εργαλείων. Το κοινό συνεπώς ενημερώνεται για την Αλήθεια και αναλύει υπό το Σύνδρομο της Ερμηνολαγνείας. Η λήψη και η Ερμηνεία τεράστιων ποσοτήτων πληροφορίας και αριθμών δεν φαίνεται παρά να οδηγούν σε μια εξομοιωτική Αλήθεια. Η πληροφορία σε αυτή την περίπτωση μοιάζει να υπάρχει εξαιτίας της ύπαρξης ενός κοινού που μπορεί να αποτελέσει μετρήσιμη μονάδα, να εκπροσωπηθεί και εν τέλει να εξαφανιστεί υπό το βάρος της πληροφορίας.

«Οι μάζες» σύμφωνα με τον Baudrillard «βυθίζονται σε μιαν εκστατική αδιαφορία (…) και τοποθετούνται στην καρδιά του συστήματος, στο σημείο από το οποίο αδρανοποιούν και καταργούν το σύστημα».

Στην περίπτωση δε της πολιτικής το Σύνδρομο της Ερμηνολαγνείας φαίνεται να καταργεί την πολιτική πράξη ως τέτοια.

Πώς αλλιώς μπορεί να αναφερθεί κανείς σε φαινόμενα κατά τα οποία η απόσπαση των αριθμών από τον προορισμό τους οδηγεί σε πολιτικές παραινέσεις ενίοτε εξωθεί  δε και σε πολιτικές αποφάσεις;

Πώς αλλιώς μπορεί να αναφερθεί κανείς σε φαινόμενα κατά τα οποία η εκάστοτε ερμηνεία των αριθμών των δημοσκοπήσεων καθορίζει το αποτέλεσμα πριν την τελική εκλογική αναμέτρηση στην οποία η κάθε πολιτική πλευρά ωθείται να διεκδικήσει το πλεονέκτημα της «κεκτημένης ταχύτητας»;      

Και ποιος εν τέλει καθίσταται ο σημερινός ορισμός της Προπαγάνδας αν όχι η συγχώνευσή της με την πληροφορία και την Αλήθεια;

Εξάλλου πού αλλού μπορεί να μας οδηγήσει το Σύνδρομο της Ερμηνολαγνείας αν όχι σε μια νέα μορφή Προπαγάνδας κατά την οποία το σημαντικό ζητούμενο δεν είναι να περιγράψουμε αντικειμενικά μια κατάσταση αλλά να την Ερμηνεύσουμε με τρόπο που να μοιάζει Αληθινή;

Με το δεδομένο αυτό, η δημόσια διοίκηση, ακόμη και αν στελεχώνεται από κεντροαριστερούς ή αριστερούς υπαλλήλους, ακόμη και αν οι συνδικαλιστικοί της φορείς ελέγχονται από την ευρύτερη αριστερά, στην πραγματικότητα, έχει δεξιά λειτουργία. Σπάνια συμβάλλει στην άρση των κάθε λογής ανισοτήτων και συχνά προστατεύει και υπηρετεί τους ισχυρότερους κοινωνικούς εταίρους ή ακόμη και τα ισχυρότερα φυσικά πρόσωπα. Στη διαδικασία αυτή συμβάλλει και ο τρόπος λειτουργίας των γραφειοκρατικών οργανισμών, οι οποίοι έχουν την τάση να προκρίνουν πρώτα την αναπαραγωγή και κατοχύρωσή τους και δευτερευόντως να λειτουργούν για το σκοπό τον οποίο υπάρχουν.

Πως μπορεί λοιπόν μια αριστερή κυβέρνηση να καταφέρει να μετατρέψει τη δεξιά γραφειοκρατία από ανάχωμα των προοδευτικών πολιτικών σε εργαλείο δουλειάς; Το ερώτημα είναι κατά τη γνώμη μου ακόμη ποιο αγωνιώδες, αν λάβουμε υπόψη μας ότι η πολιτική συμμετοχή ακόμη και η πολιτική συζήτηση στην ελληνική κοινωνία, έχουν υποχωρήσει σοβαρά έναντι της ατομικότητας και του ωχαδερφισμού.

Η μοναδική απάντηση, πέρα από την ανάγκη να “επανεφευρεθεί” ο καθοδηγητικός ρόλος της πολιτικής, είναι η καθιέρωση πολιτικών θεσμών συμμετοχής των πολιτών αλλά και κοινωνικής λογοδοσίας η οποία θα βασίζεται στην ουσιαστική δυνατότητα της κοινωνίας να παρεμβαίνει στην επιλογή και την αξιολόγηση στελεχών δημόσιας διοίκησης, μέσα από συγκεκριμένες θεσμικές διαδικασίες και κριτήρια. Όμως αυτό προυποθέτει αλλαγές στη δομή του κράτους και στη διοικητική διαίρεση της χώρας, οι οποίες πρέπει να εξασφαλίζουν τη μέγιστη δυνατή αποκέντρωση σε συνδυασμό με τη μέγιστη δυνατή αποτελεσματικότητα. Στη Νέα αλλαγή, η αναπροσαρμογή της διοικητικής διαίρεσης της χώρας, οι οριζόντιοι κοινωνικοί και πολιτικοί θεσμοί, η συνένωση και η μείωση του αριθμού των δήμων, η αιρετή περιφερειακή αρχή και ο επαναπροσδιορισμός του ρόλου της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης, είναι βασικά βήματα προς μια προοδευτική, αριστερή διακυβέρνηση και μια αντίστοιχη δημόσια διοίκηση.

Ενισχύουν και παγιώνουν την αντίληψη της αδυναμίας του πολίτη να ορίσει και να επηρεάσει την ζωή του, τόσο σε κοινωνικό όσο και σε ατομικό επίπεδο.  Δημιουργείται το μοντέλο ενός πολίτη ανεύθυνου και αμέτοχου στα προβλήματα και τις ανάγκες των συνανθρώπων του, όπου ο αμοραλισμός δικαιολογείται.

Η Δημοκρατική Παράταξη, που παραδοσιακά εκφράζει τις προοδευτικές και καινοτόμες δυνάμεις της κοινωνίας, ως πολιτικός οργανισμός είναι ένας ζωντανός οργανισμός.  Αφουγκράζεται και αφομοιώνει το «καινούριο» και εξελίσσεται σταδιακά μαζί με την κοινωνία.  Ζωντανή απόδειξη είναι η προσέγγιση ομάδων του πληθυσμού, όπως οι μετανάστες, οι μη κυβερνητικές οργανώσεις όχι σε προεκλογικό ή τηλεοπτικό χρόνο αλλά σε επίπεδο διαβούλευσης και κατάρτισης προγράμματος.  Το ανοικτό κόμμα που κτίζεται και πραγματώνει τη κοινωνική συμμετοχή, μπορεί μόνο να δώσει μία ανοικτή κυβέρνηση, ζωντανό εκφραστή της κοινωνίας.  Μία κυβέρνηση που αντιλαμβάνεται και προλαμβάνει τους κοινωνικούς κραδασμούς, με βούληση και σαφή ανθρωποκεντρικό σχεδιασμό. 

Το στίγμα της διακυβέρνησης που  εκπέμπεται μέσα από το πρόγραμμα, μέσα από τις εξαγγελίες μετά την εθνική μας τραγωδία, δίνει το όραμα που αποζητά αλλά δε τολμά ακόμα να πιστεύψει η κοινωνία μας.  Μία κυβέρνηση με αίσθημα δικαίου που δίνει ρεαλιστικές λύσεις. που είναι προϊόντα επιστημονικής μελέτης και κοινωνικής διαβούλευσης.  Μία διακυβέρνηση για την ευημερία του ατόμου,  για την υπεράσπιση του πολίτη και των δικαιωμάτων του.  Μία κυβέρνηση που θα κτίσει μέσα από τις στάχτες, μαζί με τον πολίτη για τον πολίτη. 
 

Ο Καραμανλής χρησιμοποίησε το ψεύδος και την συνειδητή απάτη για να προσεταιριστεί ένα τμήμα των Ελλήνων που ένιωθαν απογοήτευση. Πού είναι οι ένοχοι για το χρηματιστήριο, που είναι οι νταβατζήδες; Ή μας κορόιδευε, ή συνεργάστηκε μαζί τους. Πού είναι η αποτυχημένη Ολυμπιάδα; Που είναι η καταπολέμηση της ακρίβειας; Το επίδομα πολυτέκνων; Η απ’ ευθείας αναθέσεις του ΟΠΑΠ στη γνωστή εταιρία; Άπειρα παραδείγματα κινδυνολογίας και διαστρέβλωσης. Κανένα όραμα, κανένας στόχος. Ας μας πει τουλάχιστον, που πάμε. Να ξέρουμε πως θα τον κρίνουμε. Όχι όμως γιατί μετά θα πρέπει να κριθεί εκ του αποτελέσματος. Ένας πρωθυπουργός που έδειξε πρωτοφανή ανοχή της διαφθοράς, που δεν κυβέρνησε ποτέ και τίποτα. Που έχει το θράσος να μας λέει ότι βγήκαμε από την Επιτήρηση, για την οποία θα έπρεπε να λογοδοτήσουν στο δικαστήριο. Ετούτος ο ανεπάγγελτος γόνος θα είναι μάλλον ξανά Πρωθυπουργός. Και οι ευθύνες στο ΠΑΣΟΚ για αυτό είναι τεράστιες. Γιατί δεν κατάφερε να γίνει ξανά «κίνημα». Και δεν φταίει ο Γιώργος γι΄ αυτό. Φταίει το «σύστημα ΠΑΣΟΚ» που έγινε προκλητικά αστικό και καθεστωτικό. Αυτό που αναπτύχθηκε μέσα στο κίνημά μας και δεν τολμάμε να αποδιώξουμε.

2. Η ιστορική παράδοση και οι κοινωνικές αναφορές του ΠΑ.ΣΟ.Κ συνθέτουν ένα ευνοϊκό πολιτικό πλαίσιο για τη διαμόρφωση συνθηκών συναίνεσης και την οικοδόμηση δεσμών εμπιστοσύνης με τις διαφορετικές ομάδες συμφερόντων προκειμένου να προωθηθούν ριζοσπαστικές μεταρρυθμίσεις στην οικονομία και στο κράτος.

3. Ο στρατηγικός σχεδιασμός για το νέο πρότυπο της κεντρικής και περιφερειακής διακυβέρνησης διαμορφώνει τις θεσμικές και πολιτικές προϋποθέσεις για την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας του – υπό την ευρεία έννοια – κρατικού μηχανισμού ενώ διευρύνει σημαντικά τα περιθώρια δημοκρατικού ελέγχου και κοινωνικής  λογοδοσίας.

4. Η κινητοποίηση πόρων και ανθρώπινου δυναμικού σε πολιτικές για το περιβάλλον και την ύπαιθρο επιτρέπει τη βέλτιστη αξιοποίηση του συγκριτικού πλεονεκτήματος του φυσικού πλούτου και την ενίσχυση των μηχανισμών αποτελεσματικής προστασίας του, ενώ διαμορφώνει ένα πλέγμα κινήτρων και εναλλακτικών επιλογών για την δημιουργία μίας σύγχρονης και βιώσιμης κουλτούρας της υπαίθρου.

5. Η ενίσχυση των σύγχρονων θεσμών συμμετοχικής δημοκρατίας όπως προκύπτουν από  την αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών και η δημιουργική σύνδεση -σχέση του κράτους με τις οργανώσεις, τα κινήματα και τους φορείς που συνθέτουν τον τομέα της κοινωνικής οικονομίας διανοίγουν μία καινοτόμα προοπτική κοινωνικής διαβούλευσης και δημοκρατικής συμμετοχής με στόχο τη δημιουργίας μίας ισχυρής κοινωνίας των πολιτών.

6. Η εδραίωση θεσμών και διαδικασιών που θεμελιώνουν την ταυτότητα του κοινωνικού, συμμετοχικού και ανοιχτού κόμματος ενισχύει τα κίνητρα για την προσέλκυση και τη δημιουργική αξιοποίηση νέου και ταλαντούχου ανθρώπινου δυναμικού, που -πιθανώς- είναι εγκλωβισμένο στις παραδοσιακές κλειστές και αυστηρά ιεραρχικές πολιτικές και κομματικές δομές.

Είχαν ακόμη 6μηνη θητεία. Τι τους εμπόδισε να ολοκληρώσουν το έργο τους να ψηφίσουν τον φιλολαϊκό προϋπολογισμό τους και μετά να ζητήσουν την επιβράβευση του λαού;

Τέλος ζητούν μια δεύτερη ευκαιρία την οποία συνήθως είχαν οι προηγούμενοι πρωθυπουργοί μετά τη μεταπολίτευση. Στην επόμενη τετραετία αν τους εμπιστευθεί ο λαός θα ολοκληρώσουν το έργο τους.  Δεν ξέρω γιατί, αλλά εμένα αυτό σαν απειλή μου ακούγεται και όχι σαν υπόσχεση. Η ολοκλήρωση του έργου τους θα σημαίνει ότι έχει μείνει όρθιο από το κράτος δικαίου θα κατεδαφιστεί, ότι έχει μείνει από τα εργασιακά δικαιώματα θα καταργηθεί, όσες μεγάλες ελληνικές επιχειρήσεις υπάρχουν ακόμη θα ξεπουληθούν (αλήθεια τι θα έχει απομείνει από την Εθνική Τράπεζα, τον ΟΤΕ, τη ΔΕΗ μετά την ¨ολοκλήρωση¨ του έργου τους), η διαφθορά και ο χρηματισμός ημετέρων θα γίνει καθεστώς, το κομματικό κράτος θα θριαμβεύσει, οι κουμπάροι θα ζήσουν καλά και εμείς χειρότερα (μήπως και τα εναπομείναντα δάση…δεν τολμώ ούτε να το γράψω…)

Οι ηγέτες στους οποίους δόθηκε μια δεύτερη ευκαιρία είχαν αποδείξει ότι προχωρούσαν προς τη σωστή κατεύθυνση τη χώρα μας, έθεταν κάποιες σωστές βάσεις και ο λαός είχε τη διάθεση να τους δώσει μια ακόμη τετραετία. Αντίθετα ο απερχόμενος πρωθυπουργός (όπως έγινε και στην περίπτωση του Μητσοτάκη) δεν δικαιούται μια δεύτερη ευκαιρία γιατί αντί να διορθώσει τα λάθη και τις παραλήψεις της κυβέρνησης Σημίτη, κατάστρεψε και ότι θετικό βρήκε σε όλους τους τομείς. Αποδείχθηκε ότι πίσω από το κατασκευασμένο προφίλ του ικανού και στιβαρού ηγέτη , δεν υπάρχουν ούτε τα στοιχειώδη προσόντα για ένα αρχηγό κράτους αφού στάθηκε κατώτερος των περιστάσεων όχι μόνο σε περιόδους κρίσεων αλλά και σε θέματα καθημερινής διαχείρισης. Όσο για την ικανότητα επιλογής συνεργατών και μελών της κυβέρνησης δεν χρειάζεται να πω τίποτε..

Αντίθετα ο Γιώργος Παπανδρέου δικαιούται μια πρώτη ευκαιρία, μόνο και μόνο γιατί δεν μοιάζει καθόλου με τους παλιούς κομματάρχες που με αθέμιτους τρόπους εξασφάλιζαν την άνοδό τους στην εξουσία. Είναι αληθινός δημοκράτης, ανοικτός σε καινούργιες ιδέες, τον χαρακτηρίζει ευθύτητα και απλότητα. θα μπορούσε να είναι ένας από μας και πιστεύω ότι νοιάζεται για μας και όχι για τα συμφέροντα των λίγων.
Τέλος για όσους θέλουν να διαμαρτυρηθούν είτε επιλέγοντας την αποχή ή τα μικρότερα κόμματα θα ήθελα να σκεφτούν ότι τη Δευτέρα θα έχουμε μια κυβέρνηση. Αν συνειδητά συμφωνούν με τις θέσεις αυτών των κομμάτων και πιστεύουν ότι προσφέρουν στη χώρα, φυσικά και θα πρέπει να τα υποστηρίξουν. Αν όμως τα ψηφίσουν ως αντίδραση στο ¨δικομματισμό¨ ας καταλάβουν επιτέλους ότι τα τριάμισυ χρόνια δεν μας κυβέρνησε ο δικομματισμός αλλά μια αδίστακτη Νέα Δεξιά και ας αποφασίσουν τι κυβέρνηση θέλουν.

Σκέφτομαι με τρόμο τα σαρδόνια χαμόγελα και την αλαζονεία τους αν η ψήφος ¨διαμαρτυρίας¨ τους επιτρέψει να πάρουν πάλι την εξουσία.

Το σημαντικότερο θέμα που αποσχολεί τον πλανήτη είναι η διάσωση του περιβάλλοντος και η ανάπτυξη ενός βιώσιμου αστικού περιβάλλοντος.  Το αναπτυξιακό μοντέλο απαιτείται να προσαρμοστεί ώστε να πληρεί τους όρους για την επιβίωση του περιβάλλοντος.  Ανοίγονται έτσι τρόποι και δρόμοι για την ανάπτυξη νέας τεχνογνωσίας, νέας βιομηχανίας, νέων ενεργειακών μονάδων και νέων θέσεων εργασίας.  Το ρεύμα της οικολογίας γεννήθηκε και καλλιεργήθηκε στον ιδεολογικό χώρο της δημοκρατικής παράταξης.  Τη χρονική συγκυρία που η οικολογική συνείδηση θεωρούνταν πολέμια της ανάπτυξης και όχι πρόταση ενός νέου μοντέλου πράσινης ανάπτυξης.

Τα δημόσια αγαθά, η ελεύθερη διακίνηση της γνώσης – όπως το ελεύθερο λογισμικό ανοικτού κώδικα-είναι τομείς που περικλείουν ζητήματα που αποσχολούν και θα απασχολήσουν κλιμακωτά την παγκόσμια κοινότητα.  Ο προβληματισμός έπεται πολλές φορές από την ίδια την ταχεία ανάπτυξη της τεχνολογίας που επιφέρει αλλαγές στον τρόπο επικοινωνίας αλλά και της ανάπτυξης της γνώσης με συλλογικο τρόπο.  Η ψηφιοποίηση των βιβλίων και η ελεύθερη πρόσβαση τους, η νομοθεσία που διέπει το διαδίκτυο που διαφοροποιείται ανά χώρα, η προστασία των προσωπικών δεδομένων στο διαδικτύο κλπ, είναι μόνο κάποια από τα θέματα που προκύπτουν από την εφαρμογή νέων τεχνολογιών.  Συνοψίζοντας υπάρχουν προβλήματα οριοθέτησης του δημόσιου και του ιδιωτικού καθώς και ο επαναπροσδιορισμός του ρόλου του κράτους για όλα αυτά τα νέα θέματα που προκύπτουν με γεωμετρική πρόοδο.

Η προσέγγιση του ρόλου του κράτους σε σχέση με την αγορά, ο τρόπος φορολογίας των επιχειρήσεων, η έκταση του κοινωνικού ρόλου του κράτους, τα όρια του παρεμβατισμού του, είναι οι θεμελιώδεις διαφορές της δημοκρατικής και της συντηρητικής παράταξης.  Διαφορές που εκφράζονται σε θεωρητκό και πρακτικό επίπεδο και έχουν ρίζες σε δύο διαφορετικές πολιτικοκοινωνικές θεωρήσεις που ισορροπεί η μία την άλλη.  Είναι ο τρόπος που ισορροπείται η ελευθερία για ανάπτυξη της ιδιωτικής πρωτοβουλίας με την επιβολή των θεσμικών κανόνων.  Η συμβολή της δημοκρατική παράταξης σε αυτή τη χρονική συγκύρια που απαιντούνται δράσεις και καινοτομίες είναι καθοριστική.  Η κοινωνία έχει ανάγκη το καινούριο που υπάρχει και ψάχνει δρόμο να εκφραστεί, την υπέρβαση που είναι και ο γενουσιοργός ρόλος της Δημοκρατικής Παράταξης.

Χρειάζεται περισσό θράσος (κι αυτή είναι η πρώτη μεγάλη διαφορά που χωρίζει το λόγο του ΠΑΣΟΚ από την εικονική πραγματικότητα της Νέας Δημοκρατίας) για να τα ισχυριστεί κανείς αυτά ακριβώς κατά την εκλογική αναμέτρηση στην οποία το ΠΑΣΟΚ έχει το πιο συγκροτημένο, ανανεωμένο και ιδεολογικά σαφές πρόγραμμα της ιστορίας του. Και που η Νέα Δημοκρατία απαξιώνει με το κυβερνητικό έργο και την προεκλογική πράξη της την ίδια την έννοια του προγράμματος.

Όχι, λοιπόν, δεν το ίδιο πράγμα να έχεις δουλέψει επί έξι μήνες και να βγάζεις ένα χρόνο πριν από τις εκλογές ένα αναλυτικό πρόγραμμα-δέσμευση 120 σελίδων με το να εμφανίζεσαι στις πρόωρες εκλογές που εσύ προκάλεσες χωρίς καν σκελετό προγράμματος, ισχυριζόμενος πως το πρόγραμμα των προηγούμενων εκλογών, από το οποίο τίποτα δεν τήρησες, ήταν οκταετούς και όχι τετραετούς ορίζοντα. Το κόλπο θυμίζει την αστεία δικαιολογία για τη διάλυση της Βουλής: όπως εκεί η αδυναμία εκπόνησης προϋπολογισμού από πολιτική αποτυχία βαφτίστηκε εθνικός λόγος, έτσι κι εδώ η ανυπαρξία δουλειάς και ιδεών γίνεται προσπάθεια να ντυθεί το μανδύα της (κενής) συνέχειας.

Όχι δεν μοιάζει σε τίποτα το πρόγραμμα του ΠΑΣΟΚ από το μη-πρόγραμμα, ή έστω τη μη-διακυβέρνηση, της Νέας Δημοκρατίας. Στην πραγματικότητα δεν μοιάζει και με κανένα ως τώρα πρόγραμμα του ΠΑΣΟΚ. Η κεντρική του διαπίστωση (ο κόσμος αλλάζει και οι σοσιαλιστές οφείλουν να επηρεάσουν, και όχι να εμποδίσουν, τις αλλαγές), η πολιτική του στόχευση (μια εξανθρωπισμένη παγκοσμιοποίηση σε διεθνές και εθνικό επίπεδο), η βασική μέθοδος (κατανομή προτάσεων και επιλογών σε τομείς της «καθημερινότητας» του πολίτη και όχι κατά Υπουργεία ή τομείς κυβερνητικής πολιτικής), η προτεραιότητα-βάθρο όλων των προτεινόμενων μέτρων (η Παιδεία και η Γνώση), ακόμα και η ίδια η σύλληψη του σοσιαλισμού από ένα κόμμα εξουσίας στις αρχές του 21ου αιώνα (σοσιαλισμός ίσον αναδιανομή), είναι όλα καινούργια και φρέσκα.

Όχι δεν μπορεί να λέγεται ιδεολογικά ουδέτερο ένα προγραμματικό-ιδεολογικό κείμενο που εισάγει πέρα από κάθε αμφιβολία το ΠΑΣΟΚ στη σύγχρονη σοσιαλδημοκρατία. Ο τρόπος άσκησης της πολιτικής δεν είναι διακριτός από τις επιλογές της (γι’ αυτό και οι αρχές της διαφάνειας, της αξιοκρατίας, της αξιοπιστίας διαπνέουν όλες τις δράσεις και συγκεκριμενοποιούνται σε οριζόντια μέτρα, όπως η δημοσίευση όλων των αποφάσεων της εξουσίας στο Διαδίκτυο, η σύνδεση του μισθού με την επίδοση, η κατάργηση των εξαιρετικών διαδικασιών προσλήψεων, προμηθειών κλπ), η αποτελεσματικότητα νοείται σε επίπεδο παραγωγής έργου και όχι δήθεν «ιδεολογικού» χρώματος (προοδευτικά είναι τα μέτρα που βελτιώνουν τους θεσμούς και τη ζωή των πολλών), οι αποφάσεις περνούν μέσα από την αναζήτηση της ευρύτερης κοινωνικής συμφωνίας αλλά δεν σταματούν μπροστά στις ρήξεις (και υπάρχουν πολλές τέτοιες στο πρόγραμμα, από τον δεύτερο «Καποδίστρια» ως την ψήφο στους μετανάστες και από την ανατροπή της σχέσης δημόσιας και ιδιωτικής περίθαλψης ως την ποιοτική μετατόπιση του φορολογικού συστήματος).

Όχι και δεν τόλμησε το ΠΑΣΟΚ όταν έβαλε μετρήσιμους στόχους για την Παιδεία (5% του ΑΕΠ και ένα δις παραπάνω στον προϋπολογισμό του πρώτου έτους), για το περιβάλλον (η Ελλάδα «Πράσινη Χώρα» ως το 2020, μείωση των εκπομπών στο μισό ως το 2011, μετατροπή των ΧΥΤΑ σε ΧΥΤΥ στην πρώτη κυβερνητική θητεία, ενιαίος φορέας δασών –κι αυτό το είπε το ΠΑΣΟΚ πριν καούν τα δάση), για την Υγεία (δημοτικά κέντρα παντού, ανοιχτά 24 ώρες το 24ωρο, 365 ημέρες το χρόνο).

Όχι και ίδια πολιτική αντίληψη όταν όλα τα μέτρα έχουν αναπτυξιακό προσανατολισμό, από τη μάχη κατά της φτώχειας μέσω ενός συντονισμένου εθνικού σχεδίου, ως την καταπολέμηση της ανεργίας όχι με επιδόματα αλλά με ευκαιρίες, από την ανασυγκρότηση της υπαίθρου (και των πυρόπληκτων περιοχών) όχι μέσα από την ελεημοσύνη αλλά μέσα από το χτίσιμο νέων συνθηκών ζωής.

Δεν είμαστε ίδιοι, δεν λέμε τα ίδια, δεν κάναμε και δεν θα κάνουμε τα ίδια. Άλλο αν δεν το αναδείξαμε όσο πρέπει στο κοινωνικό σώμα. Η πραγματική δοκιμασία της διαφοράς μας αρχίζει στις 17 Σεπτεμβρίου.